زخم بستر چیست، علل، علائم، پیشگیری و درمان
۱۴ اسفند

زخم بستر چیست، علل، علائم، پیشگیری و درمان

زخم بستر که همچنین با نام زخم فشاری هم شناخته می شود نوعی آسیب به پوست و بافت زیرین ناشی از فشار طولانی مدت روی پوست است. زخم های بستر اغلب بر روی پوست مناطق استخوانی بدن مانند پاشنه پا، مچ پا، باسن و دنبالچه ایجاد می شوند.

افرادی که به علت شرایط پزشکی توانایی جابه جایی و تغییر مکان ندارند و کسانی که بیشتر اوقات روی تخت یا صندلی هستند، بیشترین احتمال ابتلا به زخم های بستر را دارند.

زخم بستر می تواند به سرعت رشد کند. بسیاری از زخم ها با روش های درمانی بهبود می یابند، اما بعضی از زخم های بستر هرگز به طور کامل درمان نمی شوند. شما می توانید اقداماتی ساده مانند تغییر موقعیت جهت جلوگیری از ایجاد زخم بستر و کمک به بهبود این زخم ها انجام دهید.

زخم های بستر در واقع ناشی از نیرو و فشارهایی هستند که جریان خون را به پوست مسدود می کنند:

  • هنگامی که فشار بیش از حدی در یک منطقه از پوست به مدت طولانی اعمال می شود، مانند زمانی که فرد در تمام مدت در یک موقعیت ثابت دراز کشیده است.
  • هنگامی که نیروهای “برش” باعث می شوند که پوست در یک ناحیه جمع شود. این جمع شدگی پوست در نهایت باعث ایجاد زخم بستر می شود.

 

زخم بستر چیست، علل، علائم، پیشگیری و درمان

 

زخم های بستر در چه افرادی می تواند اتفاق بیفتد؟

  • نوزادانی که زودتر از موعد به دنیا آمده اند و در انکوباتورها یا همان دستگاه های بیمارستانی با اتصال به لوله ها قرار دارند.
  • افرادی که دچار آسیب نخاعی بوده و توانایی حسی خود را از دست داده اند. این افراد اگر روزها هم در یک موقعیت قرار داشته باشند احساس ناراحتی نمی کنند و بنابراین متوجه نیستند که پوست آنها تحت تاثیر قرار گرفته است.
  • افرادی که بستری بوده و قادر به تغییر موقعیت خود در بستر نیستند.

اگرچه زخم های بستر می توانند در هر جایی از بدن ایجاد شوند، اما احتمال ایجاد این زخم ها در برخی نقاط استخوانی و متحمل فشار بیشتر است.

زخم های بستر همچنین ممکن است به علت آسیب های اصطکاکی به پوست هنگامی که فرد روی سطح کشیده می شود، مانند کشیده شدن روی ملحفه زمانی که در حال آماده کردن تخت هستند و یا هنگامی که از روی صندلی چرخدار به بیرون کشیده می شوند، رخ دهند.

پوست همچنین می تواند با قرار گرفتن طولانی مدت در معرض چسب، ادرار و مدفوع آسیب ببیند، یا ممکن است در هنگام برداشتن چسب روی پوست آسیب ایجاد شود. اگر چه این آسیب ها ممکن است شبیه به زخم بستر به نظر برسند، اما اغلب این زخم ها، زخم بستر نیستند. با این حال، این نوع زخم ها در صورتیکه پوست در معرض رطوبت بیش از حد یا رطوبت خیلی کم، خراش، و یا درجه حرارت بیش از حد سرد و یا بیش از حد گرم قرار داشته باشد، احتمالا به زخم بستر تبدیل می شوند.

 

علائم و نشانه ها

بسیاری از افراد مبتلا به زخم بستر متوجه وجود این زخم ها نیستند. زخم های بستر معمولا در ابتدا توسط اعضای خانواده، مراقب، پرستار و یا پزشک دیده می شود.

ممکن است هنگام حمام دادن یا لباس پوشاندن کسانی که در معرض خطر ابتلا به زخم بستر هستند متوجه بروز این زخم ها شوید. ممکن است ابتدا متوجه بوی نامطبوع یا وجود ترشحات زرد، قهوه ای یا خاکستری بر روی ملافه یا لباس و سپس متوجه زخم بستر شوید. اگر چه زخم های بستر می توانند بسیار دردناک باشند، فرد مبتلا به زخم ممکن است دردی را حس نکند و یا ممکن است درد وجود داشته باشد ولی عصب ها توانایی انتقال درد را نداشته باشند.

 

زخم بستر چیست، علل، علائم، پیشگیری و درمان

 

زخم بستر چگونه تشخیص داده می شود؟

درمانگر زخم ارزیابی کاملی برای زخم انجام داده و درجه ی زخم بستر را مشخص می کند:

زخم مرحله I قرمزی مداوم پوست که به علت ماندن در موقعیت تکراری برای مدت طولانی دیده می شود. در افراد با پوست تیره، پوست ممکن است بنفش باشد. پوست در هنگام لمس نسبت به پوست اطرافش گرمتر به نظر می رسد.

زخم مرحله II زخم کم عمقی است که به طور جزئی پوست را درگیر کرده و معمولا به علت اصطکاک ایجاد می شود.

زخم مرحله III یک زخم عمیق تر که از تمام لایه های پوست، از جمله بافت چربی زیر پوست، عبور می کند.

زخم مرحله IV زخم عمیقی است که از پوست رد شده و به عضله، تاندون، رباط یا استخوان می رسد؛ حتی ممکن است عصب ها و رگ های خونی را در معرض دید قرار دهد.

این مراحل لزوما بیانگر شدت زخم بستر نیستند و زخم ها همیشه از یک مرحله به بعد پیشرفت نمی کنند. زخمی که شبیه زخم ساده مرحله اول به نظر می رسد می تواند در واقع یک تحریک جزئی پوست بوده و یا در زیر خود یک توده بافت آسیب دیده پنهان نماید.

اگر لکه های پر از خون، یا نقاط بنفش یا قرمز روی پوستی که ظاهرا سالم به نظر می رسد، دیده شود، به این معنی است که بافت زیر پوست به ظاهر سالم مرده است. از سوی دیگر، ممکن است مرگ گسترده ای از بافت ها مانند عضلات وجود داشته باشد، اما هیچ آسیب ظاهری روی پوست دیده نشود. به همین دلیل ممکن است یک زخم بزرگ به صورت ناگهانی ظاهر شود. ممکن است عضله و سایر بافت های اطراف استخوان به دلیل فشار قبل از شکسته شدن پوست آسیب ببینند و باعث ایجاد زخم بزرگ پیشرفته تا حد استخوان شوند. بنابراین در مورد زخم های بستر معاینه دقیق توسط درمانگر زخم مورد نیاز است.

 

درمان زخم بستر

درمان زخم های بستر شامل کاهش فشار روی پوست آسیب دیده، مراقبت از زخم، کنترل درد، جلوگیری از عفونت و حفظ تغذیه مناسب است.

 

زخم بستر چیست، علل، علائم، پیشگیری و درمان

 

تیم درمان

مورد توجه قرار دادن جنبه های متفاوت درمان زخم معمولا نیازمند رویکرد چند رشته ای است. اعضای تیم مراقبت شما ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • پزشک عمومی که برنامه درمان را نظارت می کند
  • پزشک یا پرستار متخصص در مراقبت از زخم
  • پرستاران یا دستیارهای پزشکی که هم مراقبت زخم و هم آموزش مدیریت زخم فراهم می کنند
  • مددکار اجتماعی که به بیمار و خانواده برای رسیدن به منابع کمک می کند و اگر درمان زخم طولانی شود در مورد نگرانی های روانی به بیمار و خانواده اش کمک می کند
  • فیزیوتراپیست که به بهبود حرکت کمک می کند
  • یک درمانگر که برای انتخاب سطوح مناسب برای نشستن کمک می کند
  • متخصص تغذیه که نیازهای تغذیه ای را نظارت کرده و یک رژیم غذایی مناسب را توصیه می کند
  • پزشک با تخصص مشکلات پوستی ( متخصص پوست)
  • جراح مغز و اعصاب، جراح ارتوپد یا جراح پلاستیک

 

کاهش فشار

اولین گام در درمان زخم بستر، کاهش فشار و اصطکاکی است که باعث ایجاد زخم شده است. استراتژی های کاهش فشار عبارتند از:

تغییر مکان. اگر دچار زخم بستر شده اید، جا به جا شوید و موقعیت خود را مدام تغییر دهید. زمان حدودی تغییر موقعیت به شرایط و وضعیت شما و همچنین کیفیت سطحی که روی آن قرار دارید بستگی دارد. به طور کلی اگر از ویلچر استفاده می کنید، سعی کنید تکیه گاه وزن خود را هر ۱۵ دقیقه یا بیشتر تغییر دهید و هر یک ساعت موقعیت خود را تغییر دهید. اگر در رختخواب هستید، هر دو ساعت موقعیت خود را تغییر دهید.

استفاده از سطوح حمایتی. از تشک، تخت و کوسن های مخصوص استفاده کنید که به شما کمک می کنند تا به نحوی بنشینید یا دراز بکشید که از پوست در معرض خطر محافظت شود.

 

تمیز کردن و پانسمان زخم ها

مراقبت از زخم های بستر به این که زخم چقدر عمیق است، بستگی دارد. به طور کلی، تمیز کردن و پانسمان زخم شامل موارد زیر می شود:

تمیز کردن. در صورتی که پوست آسیب دیده هنوز نشکسته است، پوست را با یک پاک کننده ملایم بشویید و با پد خشک کنید. هر بار که پانسمان زخم های باز را تعویض می کنید، زخم را با آب یا محلول آب نمک (سالین) بشویید.

استفاده از پانسمان. پانسمان کردن زخم با مرطوب نگه داشتن زخم باعث افزایش سرعت بهبود زخم می گردد. پانسمان مانعی در برابر عفونت ایجاد می کند و پوست اطراف زخم را خشک نگه می دارد. انواع پانسمانی که می توان استفاده کرد شامل فیلم، گاز، ژل، فوم و پوشش های درمانی هستند. شما ممکن است به ترکیبی از پانسمان ها نیاز داشته باشید.

 

حذف بافت آسیب دیده

زخم برای بهبود مناسب باید از بافت آسیب دیده، مرده یا عفونی تمیز شود. از بین بردن این بافت ها را دبریدمان (debridement) می نامند. دبریدمان را می توان با روش های مختلفی نظیر تمیز کردن زخم با فشار آب و یا برداشتن بافت آسیب دیده توسط تیغ جراحی و یا ماگوت تراپی انجام داد.

 

مداخلات دیگر

مداخلات دیگر عبارتند از:

دارو برای کنترل درد. داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن سدیم  ممکن است درد را کاهش دهند. مسکن ها می توانند قبل یا بعد از تغییر مکان و مراقبت زخم بسیار مفید باشند. همچنین ممکن است مسکن های موضعی در زمان مراقبت از زخم مفید باشند.

دارو برای مبارزه با عفونت. زخم های بستر عفونی که به مداخلات دیگر پاسخ نمی دهند می توانند با آنتی بیوتیک موضعی یا خوراکی درمان شوند.

 رژیم سالم. تغذیه مناسب و خوب باعث بهبود زخم می شود.

وکیوم تراپی. این روش که به آن بسته شدن زخم با خلاء نیز می گویند، از یک دستگاه برای پاک کردن زخم با مکش استفاده می کند.

عمل جراحی. زخم بستر بزرگی که در بهبود دچار شکست شود ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد. یکی از روش های ترمیم جراحی این است که از یک پد عضله، پوست یا سایر بافت های شخص برای پوشاندن زخم استفاده شوند و استخوان آسیب دیده را پوشش دهند (بازسازی فلاپ).

 

source: moveforwardpt.com, mayoclinic.org

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *